Tο έπος της Κλείσοβας! 25η Μαρτίου του 1826

Στις 25 Μαρτίου του 1821, ΔΕΝ έγινε κανένα μεγάλο ιστορικό γεγονός.

έγινε όμως την 25η Μαρτίου του 1826 

και σε αυτή τη μέρα αξίζουν όλες οι τιμές της ιστορίας

το έπος της Κλείσοβας!.....

το Μάρτη του 1826 η πολιορκία του Μεσολογγίου κρατά περίπου ένα χρόνο.

πολιορκούν το Μεσολόγγι οι δυο καλύτερες στρατιές της εποχής.

αυτή του Κιουταχή

και 

αυτή του Ιμπραήμ

το Μεσολόγγι προστατευόταν απ τη μεριά της ξηράς με το τείχος που είχε κατασκευάσει ο μηχανικός, Μιχαήλ Κοκκίνης και απ τη μεριά της θάλασσας, τα νησάκια μέσα στη λιμνοθάλασσα, που λειτουργούσαν ως φυσικοί προμαχώνες

Όμως, όταν έφτασε στο Μεσολόγγι για να βοηθήσει στην πολιορκία και ο στάτος του Ιμπραήμ, τα νησάκια άρχισαν ένα ένα να πέφτουν μετά την πτώση του Βασιλαδίου, του Αιτωλικού, και του Ντολμά, η Κλείσοβα ήταν το μόνο επίθαλάσσιο προπύργιο του Μεσολογγίου...

Μέσω της Κλείσοβας περνούσαν μικρές βάρκες με τρόφιμα κατά τη διάρκεια της νύχτας προς το Μεσολόγγι.

έτσι το Μεσολόγγι άντεχε...

η Κλείσοβα ήταν ένα νησάκι μπροστά από το Μεσολόγγι που είχε τότε έκταση 6 στρεμμάτων

και απηχεί από το Μεσολόγγι τέσσερα χιλιόμετρα

πάνω σε αυτή υπήρχε ο ναός της Αγίας Τριάδος

στην οροφή του ναού είχαν φτιαχτεί μασγαλια (τουφέκιστρες)

από τις οποίες οι άριστοι σκοπευτές κρατούσαν την Κλείσοβα απόρθητη.

επίσης, 

γύρω από το νησί είχαν μπιχτεί 6 σειρές πασσάλων, 15 εκατοστά κάτω από την επιφάνεια του νερού,

για να εμποδίζουν τα πλεούμενα του εχθρού να πλησιάσουν.

Φρούραρχος στο νησάκι στις 23 Μαρτίου, ανέλαβε ο Παναγιώτης Σωτηρόπουλος.

τη φρουρά της Κλείσοβας αποτελούσαν 70 άντρες.

σύμφωνα με τους Γάλλους αξιωματικούς του Ιμπραήμ, το πρώτο που έπρεπε να κάνουν οι πολιορκητές, 

ήταν να καταλάβουν την Κλείσοβα ώστε να επικοινωνεί άνετα ο μικρός στολίσκος εντός της λιμνοθάλασσας με το στόλο εκτός...

το πρωί της 25ης Μαρτίου του 1826, ο ίδιος ο Κιουταχής οδήγησε 2.000 επίλεκτους στρατιώτες..

προτού όμως, είχε φτάσει στη νησίδα Ο Κίτσος Τζαβέλας με 11 παλικάρια

ο Τζαβέλας ήταν αρχηγός ενός επικουρικού τμήματος Σουλιωτών που έτρεχαν όπου υπήρχε ανάγκη.

ο Κιουταχής επιθυμώντας να μπει στο μάτι του Ιμπραήμ διεύθυνε ο ίδιος προσωπικά την επιχείρηση.

η δύναμη του επιβιβάστηκε σε 60 πλοιάρια περικύκλωσε την Κλείσοβα και όρμηξε εναντίον της έξι φορές.

όμως όταν οι επιτιθέμενοι έφτασαν σε απόσταση βολής

δέχτηκαν συντονισμένο έντονο πυρ από τους υπερασπιστές.

οι πυροβολητές γέμιζαν τα πυροβόλα τους με βόλια καρφιά ακόμα και σκληρά χαλίκια και θέριζαν τους Τούρκους.

ήταν τόσο έντονο το πυρ που οι Τούρκοι άρχισαν να υποχωρούν.

οταν ο Κιουταχής ειδε το χαλασμό έσπευσε κοντά τους να τους δώσει θάρρος.

όμως είχε πλησιάσει αρκετά κοντά και πληγώθηκε κι ο ίδιος στο δεξί πόδι και έφυγε άρον-άρον.

μόλις το είδαν αυτό οι στρατιώτες του, τον μιμήθηκαν πάραυτα.

μπήκαν όλοι στα πλοιάρια και μέχρι το μεσημέρι είχαν επιστρέψει όλοι στο στρατόπεδο τους...

τότε ο Ιμπραήμ είπε ότι αυτός θα καταλάβει την ταμπακιέρα 

(όπως ειρωνικά έλεγε την Κλείσοβα)

ορντινιασε το ασκέρι του και το απόγευμα της 25ης Μαρτίου του 1826, 

3.500 Τουρκοαιγύπτιοι στρατιώτες με επικεφαλής Γάλλους αξιωματικούς του Ναπολέοντα, επιτέθηκαν στην Κλείσοβα

το γενικό πρόσταγμα είχε ο Χουσεΐν.

το στράτευμα χωρίστηκε σε δύο μέρη

οι μισοί προχωρούσαν με τα πόδια μέσα από αβαθή νερά και η άλλοι μισοί με τα πλοιάρια

η Κλείσοβα κυκλώθηκε.

οι Τουρκοαιγύπτιοι άρχισαν επίθεση κατά κύματα.

κάθε επιθετικό κύμα περιελάμβανε τριακόσιους άντρες και διαδέχονταν συνεχώς το ένα κύμα το άλλο

αλλά οι αμυνόμενοι άντεχαν.

αποκρούστηκαν όλες τις επιθέσεις.

οι Τουρκοαιγύπτιοι κλονίστηκαν και άρχισαν να υποχωρούν.

οι αξιωματικοί τους όμως με την απειλή της μπιστόλας τους ανάγκασαν να γυρίσουν πίσω και να επιτίθονται.

ανέτρεπαν τα πλοιάρια και καλυπτόμενοι πίσω από αυτά προχωρούσαν όσο μπορούσαν.

ο κλοιός έσφιγγε συνεχώς, η Κλείσοβα θα έπεφτε...

τότε άστραψε η αξιοσύνη του Τζαβέλλα...

γύρισε στους πυροβολητές και φώναξε:

ΤΟΥΣ ΚΟΚΚΙΝΟΥΣ ΒΑΡΑΤΕ...

(κόκκινα φορούσαν οι Γάλλοι αξιωματικοί)

έτσι όταν "οι κόκκινοι" άρχισαν να πέφτουν, το ηθικό των Τουρκοαιγύπτιων κατέρρευσε...

ήδη είχαν αποτύχει σε πέντε επιθέσεις και τώρα χάνανε και τους καθοδηγητές τους.

αλλά και οι αμυνόμενοι δεν ήσαν σε καλύτερη μοίρα.

το νερό και τα πυρομαχικά είχαν σωθεί, η κατάστασή τους ήταν απελπιστική...

πολύ γρήγορα θα σταματούσαν να πυροβολούν και οι Τουρκοαιγύπτιοι θα καταλάβαιναν ότι τους έχουνε τελειώσει τα πολεμοφόδια.

από την τραγική αυτή κατάσταση τους έβγαλε ένας 17χρονος Μεσολογγίτης.

γέμισε μία βάρκα με πυρομαχικά και δοχεία νερού και μπαίνοντας στο νερό μέχρι το λαιμό,

έσπρωχνε το σκάφος καλυπτόμενος πίσω από την πρύμνη, 

το πέρασε μέσα από τους επιτιθέμενους, 

και τελικά κατάφερε να φτάσει στον νησάκι και παρέδωσε τα απαραίτητα αλλά και θάρρος στους αμυνόμενους...

ο Χουσεΐν βλέποντας το στρατό του να υποχωρεί μπήκε σε ένα πλοιάριο και έφτασε κοντά στη νησίδα.

φορούσε πράσινη στολή.

ο Τζαβέλλας τον είδε και κατάλαβε.

φώναξε στους πυροβολητές να γυρίσουν και να τον χτυπήσουν όλοι μαζί.

μετά απο ορυμαγδό πυρων, ο Χουσεΐν έπεσε νεκρός.

οι Τουρκοαιγύπτιοι βλέποντας τον αρχηγό τους νεκρό άρχισαν να υποχωρούν άτακτα...

αυτό που επακολούθησε είναι πέρα από κάθε περιγραφή

οι υπερασπιστές της Κλείσοβας παράτησαν τα πόστα τους τράβηξαν τα σπαθιά τους και επιτέθηκαν στους υποχωρώντες Τουρκοαιγυπτιους, 

που τσαλαβουτουσαν στα νερά.

τα σπαθιά έσπασαν και άρχισαν να βγάζουν τους πασσάλους και να καρφώνουν τους εχθρούς με αυτούς

εν τω μεταξύ έπεσε η νύχτα.

οι Τουρκοαιγύπτιοι χάθηκαν μέσα στα νερά μπερδεύτηκαν και έχασαν τον προσανατολισμό τους.

όλη τη νύχτα οι υπερασπιστές γύριζαν μέσα στα νερά και σκότωναν τους πελαγωμένος εχθρούς.

τα στρατόπεδα του Κιουταχή και του Ιμπραήμ είχαν χάσει το ηθικό τους.

αν εκείνη τη νύχτα οι μπλοκαρισμένοι στο Μεσολόγγι έκανα συντονισμένη επίθεση σίγουρα θα τους σκόρπιζαν....

οι απώλειες των Τουρκοαιγυπτίων ήσαν τρομακτικές....

πάνω από 1.500 σκοτώθηκαν και 2.500 τραυματίστηκαν

και στις δύο επιθέσεις...

ήταν τέτοιος χαλασμός που για πολλές ημέρες η λιμνοθάλασσα ήταν κόκκινη απ' το αίμα και οι ντόπιοι δεν έτρωγαν ψάρια....

ο Ιμπραήμ λύσσαξε.

κλείστηκε στη σκηνή του και δεν δεχόταν κανέναν.

το έπος της Κλείσοβας τραγούδησε το 1894 ο μεγάλος μεσολογγίτης Κωστής Παλαμάς,

με τους ακόλουθούς στίχους:

Στο αιματοπότιστο νησί

μια χούφτα παλληκάρια

Το μέγα δένδρο ανάστησε

με τα χρυσά κλωνάρια

Ω! Μεσολόγγι! 

Ω! Δόξας γη!

Κι΄αστράφτει στον αιώνα

η Κλείσοβα του ολόφωτου

Μετώπου σου Κορώνα!

στην εικόνα ο πίνακας ονομάζεται: 

"Η μάχη της Κλείσοβας", του Α.Σακκαλή, και βρίσκεται στην Πινακοθήκη Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολόγγιου

Iannis Golias