Κοντά στα 100 τα ΧΡΟΝΙΑ ως σήμερα. Απ` την ΔΩΡΕΑ τού αείμνηστου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΥΤΑΞΙΑ ΣΤΟ ΔΑΔΙ, της πολύτιμης αξίας ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ και τού ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΟΥ. Σαν ποιά ΤΥΧΗ νομίζετε πως ΕΠΙΦΥΛΑΞΑΜΕ ως τώρα ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΔΑΔΙΩΤΕΣ σ` αυτή την ΑΝΕΚΤΙΜΗΤΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ?? Ξέρετε??

Με αφορμή μιά σχετικά πρόσφατη Δημοτική Ανακοίνωση για βράβευση (από Ιδιωτική εταιρία), κάποιου Δημοτικού έργου (επρόκειτο ουσιαστικά για “σουλούπωμα” τού λεγόμενου Αλσυλλίου Κάτω Τιθορέας). Και σε συνέχεια μιάς παρόμοιας προηγούμενης (περσινής) βραβεύσεως…. όπως και αναφέρεται στην Ανακοίνωση......

Θελήσαμε κι εμείς (κατά πρώτον) εκ περιεργείας , να διαπιστώσουμε εάν κανείς εκ των συμπολιτών μας γνώριζε ή θυμόταν σε τι ακριβώς αφορούσε αυτή η περσινή βράβευση. Ποιό επιτέλους ήταν το Δημοτικό εκείνο έργο που τιμήθηκε, έστω και με την τρίτη – χάλκινη διάκριση…. όπως δηλ ακριβώς έγινε και με το φετινό και για το οποίο όμως άλλη φορά θα πούμε  την γνώμη μας!!    

Όσους όμως κι αν ρωτήσαμε, γνωστούς και φίλους όχι μόνο απ το Δαδί αλλά κι απ` άλλα χωριά μας. Κανείς δεν γνώριζε, κανείς δεν βρέθηκε ενημερωμένος κι έτοιμος να μάς απαντήσει περί της περσινής εκείνης βράβευσης!! Ουδείς θυμόταν, ουδείς ήξερε!!

Γιαυτό, αλλά και για μερικούς ακόμα λόγους , θεωρήσαμε σκόπιμο να πούμε εμείς δυό λόγια για `κείνο το έργο που είχε επιλεγεί πέρσι απ` τον Δημο για υποψηφιότητα βράβευσης (δεδομένης και της πενίας άλλων επιλογών βέβαια!). Και ίσως έχουν κάποιο ενδιαφέρον, όσα με την ευκαιρία θα θέλαμε να επισημάνουμε και να θέσουμε υπόψη σας. Που κατά την γνώμη μας καλό θα ήταν, οι ενδιαφερόμενοι να τα γνωρίζετε. 

 

Αγαπητοί φίλοι , το περσινό έργο που μάλλον όλοι αγνοούν. Αφορούσε στην ψηφιοποίηση  τού υπολοίπου τής ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ καθώς και του προσωπικού ΑΡΧΕΙΟΥ τού αειμνήστου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΥΤΑΞΙΑ. (και λέμε υπολοίπου, γιατί είχε προηγηθεί η ψηφιοποίηση ενός μέρους τους  προ ετών). 

 

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ αυτή και το προσωπικό ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΤΑΞΙΑ αποτελούν απ` την 6/6/1930 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ του ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΜΦΙΚΛΕΙΑΣ . Στο οποίο και δωρίθηκε με πρόβλεψη στην Διαθήκη του, απ τον μακαριστό επιφανή Δαδιώτη πολιτικό. Βουλευτή , Γερουσιαστή και επί ετών Υπουργό, αλλά και Πρωθυπουργό κατά μικρό χρονικό διάστημα της Ελλάδος. Προσοντούχου τεχνοκράτη , υψηλής μορφώσεως ανθρώπου, γλωσσομαθή. Με κύρος και φήμη δεινού πολιτικού ανδρός και εξαιρετικά παραγωγικού και ιδιαιτέρως αποτελεσματικού διαχειριστή των Υπουργικών  χαρτοφυλακίων που κατά καιρούς τού ανατέθηκαν. Όπως και κατά γενική ομολογία τού πολιτικού κόσμου της εποχής , ήταν παραδεκτό, εκτιμήθηκε και καταγράφηκε ως έντονα  διακριτό και πολύ ωφέλιμο για την πατρίδα στους δύσκολους εκείνους χρόνους, το πέρασμά του απ την πολιτική ζωή της χώρας. 

Στο παρελθόν -προ δεκαοκταετίας δηλαδή-  επί Δημάρχου (Καποδιστριακού ακόμα τότε Δήμου Αμφικλείας), καθηγητού κ. Νάκου Τσιτσιπή. Με πρωτοβουλίες του, πρότασή του και προσπάθειές του. Και την επαινετή πολύτιμη βοήθεια  του γνωστού Σουβαλιώτη καθηγητή και πρώην Υπουργού Κωνσταντίνου  Θάνου (μεσολαβούντος τότε στο Ίδρυμα Λάτση στην Διοίκηση του οποίου κατείχε σημαντική θέση). Καθώς (οφείλουμε να αναφέρουμε) και την ευγενική συνηγορία και συμπαράσταση λόγω και της προσωπικής φιλίας του με τον καθηγητή Κ. Θάνο, τού τότε Δημάρχου του Δήμου Παρνασσού, αγαπητού μας ιατρού και τέως Διευθυντού του Κέντρου Υγείας Αμφικλείας κ. Γεωργίου Γεωργούση.  Χρηματοδοτήθηκε  την περίοδο 2008-9 η ψηφιοποίηση ενός τμήματος τής Βιβλιοθήκης ΕΥΤΑΞΙΑ  με δωρεά του Ιδρύματος Λάτση. Το ψηφιοποιημένο αυτό υλικό, βρίσκεται σήμερα υπό την ευθύνη και διαχείριση του ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Αμφίκλειας (ωστόσο όχι όμως και ελεύθερα διαθέσιμο στο διαδίκτυο όπως  και θα έπρεπε και προβλεπόταν).

  

Αργότερα, επί Δημάρχου ιατρού Dr Θεόδωρου Ντούρου και με προσωπικό ενδιαφέρον των αιρετών Δαδιωτών συνεργατών του. Η ψηφιοποίηση τού υπολοίπου της Βιβλιοθήκης Ευταξία αποτέλεσε διαρκή επιθυμία και στόχο προβλεπόμενο και στα ετήσια διαχειριστικά προγράμματα. Αλλά ατυχώς, η παντελής απουσία οικονομικών πόρων και χρηματοδοτικών προγραμμάτων εκείνης της εποχής  λόγω της γνωστής χρεοκοπίας της χώρας. Δεν ευνόησαν την υλοποίησή του.  Όπως βέβαια και η ανυπαρξία χορηγών, Ιδιωτών ή Ιδρυμάτων, είτε άλλων φορέων κλπ. παρά τις διαρκείς προσπάθειες για “ανεύρεσή” τους. 

 

Υστερότερα… και με την επίσης διαρκή έγνοια, τις προτάσεις και πρωτοβουλίες τού αειμνήστου Δημήτρη Βασιλείου, Λυκειάρχου τότε. Όπως και της Γυμνασιάρχου κας Ελένης  Καρούμπη-Μπέσιου. Και το συνεχές ενδιαφέρον τού γνωστού συμπατριώτη ερευνητή της τοπικής ιστορίας και πολυγραφότατου συγγραφέα κ. Γιάννη Σκορδά, στενού και αγαπητού φίλου του Δ. Βασιλείου. Το θέμα της ψηφιοποίησης  τού υπολειπόμενου μεγάλου μέρους της Βιβλιοθήκης  Ευταξία, κρατήθηκε ζωντανό και διαρκώς επίκαιρο ως αίτημα. 

 

Ώσπου αρχές του 2019 επί Δημάρχου Γεωργίου Γώγου, συντάχτηκε σχετική μελέτη (λόγω και ευκαιρίας χρηματοδοτικής δυνατότητας), αποτελώντας στην συνέχεια πρόταση για ένταξη στο ΠΑΑ (τοπικό LEANDER ) με προβλεπόμενο προϋπολογισμό 117.180 ευρώ.

Το έργο αυτό –όπως συνοπτικά αναφέρουμε -- αφορούσε :

α) την καταλογράφηση και ψηφιοποίηση τού περιεχομένου των Βιβλίων.

β) την  προμήθεια σχετικού εξοπλισμού (αξίας μάλιστα 12.500 ευρώ!).

γ) την Δημόσια και ανοικτή διάθεση τού συνόλου του ψηφιοποιημένου υλικού, μέσω διαδικτύου, σε ερευνητές , κάθε ενδιαφερόμενο και γενικά το ευρύ κοινό. 

  

Προς ενημέρωση των συμπολιτών μας αναφέρουμε επίσης, πως η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΕΥΤΑΞΙΑ αποτελείται ΟΧΙ  από 5.150 τόμους  όπως προφανώς εκ λανθασμένης γνώσεως ή εντυπώσεως περιγράφεται στα επίσημα έγγραφα τόσο της μελέτης, όσο και της εργολαβικής σύμβασης που υπογράφτηκε τον Απρίλιο του 2024 και με χρονικό όριο ολοκλήρωσης  των εργασιών ψηφιοποίησης την 11/10/2024.

Αλλά από 5.512 τόμους (όπως ο ίδιος ο αείμνηστος Χ. Ενισλείδης κατέγραψε και αναφέρει). Πολλοί απ αυτούς τους τόμους είναι δερματόδετοι και με αξιόλογα περιεχόμενα στην Ελληνική, Αγγλική, Γαλλική και Γερμανική γλώσσα. Εξ αυτών (των 5.512), οι 44 τόμοι αποτελούν  το προσωπικό του Αρχείο  με ομιλίες του στην Βουλή. Σχέδια Νόμων , εισηγήσεις  περί διαφόρων μείζονος σημασίας πολιτικών θεμάτων, ΦΕΚ κλπ. Πολλά δε απ` αυτά τα τεκμήρια, μοναδικά και πρωτότυπα!! Γιαυτό και ανυπολογίστου αξίας , όπως και μερικά εκ των σπανίων άλλων Βιβλίων!! 

 

 Η  ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΕΥΤΑΞΙΑ  αποτελεί πραγματικά ένα ανεκτίμητης αξίας κειμήλιο, μιά σπουδαία πνευματική κληρονομιά αποθησαυρισμένη σε βιβλιογραφία  εξαιρετικά σπανίων  εκδόσεων με έργα: Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας. Φιλοσοφικά συγγράμματα στην Ελληνική αλλά και ξενόγλωσσες εκδόσεις. Ποιητικές  συλλογές. Φιλολογικά  και παιδαγωγικά βιβλία. Θεολογικής φύσεως και ενδιαφέροντος πονήματα. Σημαντικές ιστορικές διατριβές. Γεωγραφικές καταγραφές περιηγητών και γεωγράφων.  Συγγράμματα περί της οικονομικής επιστήμης  και εφαρμογής οικονομικών συστημάτων. Επιστημονικού περιεχομένου περιοδικά της εποχής , Εφημερίδες ,  Νομική και Πολιτική βιβλιογραφία και πολλά άλλα….

 

 Η δεύτερη αυτή ψηφιοποίηση , τού υπολοίπου δηλ της Βιβλιοθήκης.  Όπως προείπαμε ξεκίνησε  διαδικαστικά με την προετοιμασία κατάθεσης σχετικής πρότασης απ τον ΔΗΜΟ  τον Ιανουάριο τού 2019 και εποχής  Δημάρχου Γ. Γώγου (προ επταετίας δηλ και κατά παραχώρηση, εισήγηση και πρόταση τής τότε  Δ/σης του Γυμνασίου, Γυμνασιάρχου κας Ελένης Μπέσιου.... γιατί αλλιώς δεν θα ήταν εφικτή και η χρηματοδότηση του Δήμου μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος). Και ανατέθηκαν τελικώς οι εργασίες υλοποίησης  τού έργου  αυτού με έκπτωση μόλις 0,30% (340 ευρώ συνολικά), στην μονοπρόσωπη «Uni Systems M.A.E.», εταιρεία σχετικής ειδίκευσης και εμπειρίας (μάλλον).

 

 `Εκτοτε,  με καθυστερήσεις και διαρκείς παρατάσεις βέβαια…. φαίνεται το έργο αυτό να περατώθηκε(?) ίσως κατά τον Αύγουστο τού 2025.  Όμως η πληρωμή του όπως ψάχνοντας διαπιστώσαμε, ΔΕΝ έχει ακόμα γίνει και το αναλογούν κονδύλι έχει μεταφερθεί στον προϋπολογισμό του τρέχοντος  έτους (2026). Δεν γνωρίζουμε τον λόγο της μη πληρωμής και ευχόμαστε βέβαια να μην οφείλεται η μακρά αυτή καθυστέρηση σε υπαρκτή αδυναμία από έλλειψη διαθέσιμων πόρων , ή ακόμα χειρότερα , σε λόγους που αφορούν σε πλημμελή και προβληματική πιθανόν εκτέλεση των προβλεπόμενων υποχρεώσεων του εργολάβου. 

 

 Πάντως το αποτέλεσμα αυτής της ψηφιοποίησης, δεν  είναι μέχρι ώρας ορατό και διαθέσιμο σε διαδικτυακή πλατφόρμα (ούτε καν στην ηλεκτρονική σελίδα του ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ). Και επομένως λογικά, ΔΕΝ μπορεί να θεωρείται περατωμένη μάλλον η εργασία αυτή, παρά το ευρύ χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μέχρι σήμερα. 

  

Μερικά εύλογα επομένως ερωτήματα που προκύπτουν είναι :

 Α) Η ψηφιοποίηση αφορούσε σε όλο το εναπομείναν μέρος της ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ και του  ΑΡΧΕΙΟΥ  ΕΥΤΑΞΙΑ  μετά την πρώτη εκείνη επί Τσιτσιπή?? ή σε τμήμα της μόνο??

Β) Αν αφορούσε τμήμα μόνο, τότε ρωτάμε: πόσοι τόμοι άραγε ψηφιοποιήθηκαν και πόσοι απ το σύνολο απόμειναν να ψηφιοποιηθούν  ενδεχομένως μελλοντικά??

Γ) Παραδόθηκε? ελέγχτηκε? και παραλήφτηκε? κι από ποιούς  κατ` αρμοδιότητα , αυτό το ψηφιοποιημένο υλικό?? και που βρίσκεται τώρα??

Δ) Τι μέλει γενέσθαι με την υποχρέωση Δημόσιας διάθεσης όλου αυτού του ψηφιακού Αρχείου όπως και προβλέπεται?? Και τού τωρινού, αλλά και του προγενέστερου εννοείται βεβαίως.

 

 

Ο  «εξοπλισμός» που θεωρούμε πως προφανώς θα αποκτήθηκε. Και σύμφωνα με το προβλεπόμενο κόστος  στην μελέτη ήταν αξίας 12.500 ευρώ.  Από τι ακριβώς συνίσταται και που βρίσκεται τώρα??  Είναι στην διάθεση κάποιου?? Ποιός  ή ποιοί τον διαχειρίζονται, έχουν την ευθύνη και από πότε??

Χρησιμοποιείται για κάτι? ή απλώς παραμένει αδρανής κάπου ξεχασμένος κι αυτός?? Έχει παραληφτεί εν τέλει ή όχι??

Μπορεί κανείς να μας πει? ή ιδέα ΔΕΝ έχουν εκεί στον Δήμο για όλα αυτά που ευλόγως προκύπτουν ως ερωτήματα??

 

 Σκοπός της ψηφιοποίησης ξαναθυμίζουμε. Ήταν κατ` αρχάς και πρωτίστως η διάσωση όλου αυτού του ογκωδέστατου και εξόχως πολύτιμου υλικού. Και βεβαίως εν συνεχεία και αμέσως μετά την ψηφιοποίηση και καταλογράφηση, η ελεύθερη Δημόσια διάθεσή του, διαδικτυακά μέσω «πλατφόρμας» σε κάθε ενδιαφερόμενο.  Μεγάλη σημασία έχει βεβαίως και η συντήρηση και διατήρηση της φυσικής μορφής του συνολικού υλικού της ογκώδους αυτής ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΕΥΤΑΞΙΑ. Και τουλάχιστον εγώ δεν ξέρω (όπως νομίζω και κανείς ίσως άλλος), αν κάποιος εξ αρμοδιότητος ή από μεράκι , έχει ενδεχομένως ασχοληθεί ως τώρα σοβαρά και επισταμένως με το πως μπορεί αυτό να επιτευχτεί καλύτερα και ασφαλέστερα.  

 

 

Επίσης  αναρωτιέμαι αν έχουμε άραγε σκεφτεί ποτέ σοβαρά και υπεύθυνα , πως μπορεί να γίνει αποτελεσματικότερα και επωφελέστερα η αξιοποίηση της Βιβλιοθήκης ΕΥΤΑΞΙΑ.  Γιατί κατά την άποψή μου μάλλον βέβαιο είναι πως θα παραμένει άγνωστη κι αναξιοποίητη στο διηνεκές. Και εν πολλοίς ανεκμετάλλευτο κι ανώφελα υπαρκτό (μεν) το πλήθος των τεκμηρίων της. Αλλά άγνωστος (δε) και ανεξερεύνητος ο πλούτος τού υλικού της.

Αν δεν σκεφτούμε τρόπους και συνέργειες που θα μπορούσαν να υπηρετήσουν  κατά τον αποτελεσματικότερο τρόπο αυτόν τον σκοπό,  που συνάδει και απολύτως με το πνεύμα της προσφοράς και την καταγραμμένη επιθυμία  του αειμνήστου δωρητή.

Τότε, ούτε αυτός ο ωφέλιμος στόχος και σκοπός  μπορεί να επιτευχτεί , ούτε κι η επιθυμία τού Δωρητή να πραγματωθεί.

 

 Επαναλαμβάνουμε θυμίζοντας σε όλους. Αρμοδίους και μη. Πως επιθυμία τού αειμνήστου ΕΥΤΑΞΙΑ αποτελούσε η αναγνωστική και δανειστική λειτουργία της Βιβλιοθήκης του. Και η οποία μάλιστα κατά τα πρώτα χρόνια μετά το 1932 που μεταφέρθηκε απ την Αθήνα στο Δαδί και στεγάστηκε στο τότε Γυμνάσιο. Παρέμενε ανελλιπώς ανοιχτή και προσβάσιμη στον κάθε ενδιαφερόμενο επί τρίωρο καθημερινώς τα απογεύματα πλην Κυριακής (κατά την προσωπική και έγγραφη μαρτυρία τού αειμνήστου εκπαιδευτικού Χρήστου Ενισλείδη  που επιμελήθηκε της καταγραφής, τής  τακτοποίησης και τής τότε λειτουργίας της Βιβλιοθήκης).

 

 Τελειώνοντας αναρωτιόμαστε:  Πότε και με τι χρονικό ορίζοντα θεωρούν οι καθ` οιονδήποτε τρόπο αρμόδιοι, ότι τα ψηφιοποιημένα Αρχεία (πρώτο και δεύτερο), θα είναι διαθέσιμα  Δημοσίως όπως και προορίζεται??

Και ποιές τυχών επιπλέον εργασίες και πρωτοβουλίες απαιτούνται εκ μέρους του Δήμου και των: Γυμνασίου+ Λυκείου, για να καταστεί αυτό εφικτό κατά το δυνατόν συντομότερα??

Να περιμένουμε άραγε αυτή την φορά υπεύθυνες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ από αρμοδίους?? ή θα αναγκαστούμε να επανερχόμαστε θυμίζοντας ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ και επισημαίνοντας ΕΥΘΥΝΕΣ και ΠΑΡΑΛΗΨΕΙΣ?? 

 

 Καλές οι ανακοινώσεις για «βραβεύσεις!» και διακρίσεις έργων σαν αυτό το περσινό για παράδειγμα. Αλλά καλύτερα να στοχεύουμε κυρίως στην ουσία κι όχι στην αχρείαστη  εντύπωση. (Και στην προκειμένη περίπτωση, μετ` αποδείξεων διαπιστώνουμε πως η ουσία μάλλον παραμελείται , αν δεν αγνοείται κιόλας).

 

 Θα ήταν ασφαλώς πολύ κρίμα και σοβαρότατη παράληψη όλων μας. Πιθανή συνεχιζόμενη αδράνεια αξιοποίησης  τού πολύτιμου αυτού πνευματικού πόρου (που προϋποθέτει δημόσια διάθεση της ψηφιοποιημένης μορφής του προς κάθε ενδιαφερόμενο, όπως υποχρεωτικά προβλέπεται κιόλας!).

 

 

Ενενήντα πέντε (95) ολόκληρα χρόνια πλέον φέτος απ την εκδημία (5-2-1931) του αειμνήστου Δωρητή ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΥΤΑΞΙΑ. Άλλα τόσα απ την δωρεά της στο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΜΦΙΚΛΕΙΑΣ. Και ήδη 18 χρόνια απ την  έναρξη ψηφιοποίησης τής Βιβλιοθήκης και τού Αρχείου του, από εποχής Τσιτσιπή.

Ειλικρινά,  ΔΕΝ βρίσκω πως θα ήταν λογικό να διευρυνθεί ακόμα περισσότερο το ήδη πολυετές διάστημα που παραμένει αναξιοποίητη και βεβαίως μαζί κι ανεξερεύνητο το πλούσιο και σημαντικό περιεχόμενό της.

Ας  κάνουμε επιτέλους  αυτό που πρέπει και οφείλουμε.

 

                                               Καλή  Μεγαλοβδομάδα  ευχόμαστε.                     6/4/2026

Θανάσης  Παπακωνσταντίνου (προσπαθώντας πάντοτε αφυπνιστικά… και κατά δύναμη)