ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ: Οι σεισμοί στην Λοκρίδα, εχθές και σήμερα

Της Άννας Νικολάου – Πολιτικός Μηχανικός

ΓΕΝΙΚΑ

Οσεισμός είναι ένα φαινόμενο το οποίο εκδηλώνεται χωρίς σαφή προειδοποίηση, δεν μπορεί να αποτραπεί και παρά την μικρή του χρονική διάρκεια μπορεί να προκαλέσει μεγάλες υλικές ζημιές στις ανθρώπινες υποδομές με επακόλουθα σοβαρούς τραυματισμούς και απώλειες ανθρώπινων ζωών......

Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη από πλευράς σεισμικότητας και την έκτη παγκοσμίως . Αυτό οφείλεται στην γεωγραφική της θέση, η οποία συμπίπτει με περιοχή του πλανήτη όπου λαμβάνουν χώρα μεγάλα γεωτεκτονικά φαινόμενα όπως η σύγκλιση της Αφρικανικής με την Ευρωασιατική λιθοσφαιρική πλάκα που έχει ως αποτέλεσμα την μεγάλη σεισμικότητα στην χώρα μας, αλλά και αυτό το μοναδικό ανάγλυφο εδάφους.

Το μέγεθος ενός σεισμού εκφράζεται σε βαθμούς της κλίμακας Richter και είναι ένας λογαριθμικός τρόπος μέτρησης της ενέργειας που απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια ενός σεισμού στο σημείο που εκδηλώνεται ο σεισμός.

Η ένταση ενός σεισμού εκφράζεται σε βαθμούς της κλίμακας Mercalli (MM) και είναι η φυσική ποσότητα που δίνει το μέτρο των αποτελεσμάτων ενός σεισμού στους ανθρώπους και στις ανθρώπινες ζωές.

ΛΟΚΡΙΔΑ

Το ρήγμα της Αταλάντης διέρχεται από την νότια πλευρά της πόλης, στους πρόποδες του όρους Χλωμό. Η σεισμική του δυναμικότητα μέχρι σήμερα είναι περίπου της τάξεως 6,7-7,0 Richter.

Οι γνωστότεροι σεισμοί που έγιναν στην περιοχή είναι :

• Ο αρχαιότερος σεισμός που είναι γνωστός ότι επέδρασσε στην περιοχή είναι το 427 π.χ.
• Ο σεισμός που έλαβε χώρα το καλοκαίρι του 426 π.χ.
• Το κυριότερο σεισμικό γεγονός που εξελίχθηκε στην περιοχή όμως είναι ο σεισμός με επίκεντρο Μαλεσίνα-Μαρτίνο στις 19:21 μ.μ., 27 Απριλίου 1894 μεγέθους 7 R και εντάσεως X-XI βαθμών της κλίμακας Mercalli . Η ευρύτερη περιοχή και πολύ μακρύτερα υπέστη καταστροφή , ενώ στα πλησιέστερα μέρη του επίκεντρου του σεισμού υπήρξε ολοκληρωτική καταστροφή.

Του κυρίου σεισμού προηγήθηκε καταστρεπτικός σεισμός στις 18:52 μ.μ., 20 Απριλίου 1894 μεγέθους 6,7 R. Οι σεισμοί αυτοί ερήμωσαν όλες τις ανατολικές περιοχές της Λοκρίδας . Η περιοχή της μέγιστης έντασης περιλαμβάνει την χερσόνησο της Λάρυμνας και την γειτονική πεδιάδα της Αταλάντης. Ο συνολικός απολογισμός αυτών των δυο σεισμών ήταν 255 νεκροί και 3.783 σπίτια ακατοίκητα σε 69 οικισμούς ( Σ. Τάσσιος). Παρατηρήθηκε ρήγμα από την θέση Σκορπονέρι μέχρι τον Μώλο .

Για τους δυο αυτούς σεισμούς η εφημερίδα ΕΣΤΙΑ εκείνης της εποχής έγραφε : «Θρηνήσατε την Λοκρίδα  ολόκληρον. Ο σεισμός επροξένησε φρικτώδεις καταστροφές » . Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της ΕΣΤΙΑΣ , η κυβέρνηση έστειλε στρατό στις πληγείσες περιοχές με δυο πολεμικά πλοία μαζί με ιατροφαρμακευτική βοήθεια.

• Από το 1900 μέχρι σήμερα ο μεγαλύτερος σεισμός  ήταν τον  Σεπτέμβριο 1916 με επίκεντρο 25 χλμ βόρεια της Αταλάντης και μέγεθος 5,8 R
• Επίσης την περιοχή της Λοκρίδας τα τελευταία 300 χρόνια έπληξαν τα παρακάτω σεισμικά επεισόδια (Π. Σπυρόπουλος 1997):
• Λαμία : Το 1740 συνέβη ισχυρός σεισμός με επίκεντρο τον Μαλιακό κόλπο. Το μέγεθός του εκτιμάται σε 6,5 R , η δε μέγιστη ένταση VIII βαθμούς
• Λαμία : Τον Μαϊο 1758 έγινε ισχυρός σεισμός μεγέθους 6,8 R
• Αράχωβα : 1870 με επίκεντρο ανατολικά της Αράχωβας

Με βάση τη γεωγραφική κατανομή της σεισμικής επικινδυνότητας στον Ελληνικό χώρο όπως προκύπτει από τον ισχύοντα χάρτη Σεισμικής Επικινδυνότητας του Ελληνικού Αντισεισμικού Κανονισμού  (ΕΑΚ 2003 -τρεις ζώνες) , η περιοχή μας κατατάσσεται στην κατηγορία II ζώνης επικινδυνότητας.

Η εφαρμογή του Αντισεισμικού Κανονισμού στην Ελλάδα και κατ΄ επέκταση στον τόπο μας αποτελεί νομική υποχρέωση για τον σχεδιασμό και την κατασκευή ασφαλών κτιρίων, με σκοπό την προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Η εφαρμογή του δεν είναι πολυτέλεια, σώζει ζωές !!

                                                                                  Άννα Νικολάου

                                                                              Πολιτικός Μηχανικός