Ένα δημοσίευμα της εφημερίδας «Ο Ρουμελιώτης», τον Φεβρουάριο του 1929, φωτίζει την εποχή που ο σιδηρόδρομος αποτελούσε ζωτικό κομμάτι της καθημερινότητας της Πολυδρόσου και των γύρω χωριών. Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, οι σιδηροδρομικές γραμμές παραμένουν, αλλά τα τρένα δεν περνούν πλέον από την περιοχή μας.....
Όταν ο σιδηρόδρομος έδινε ζωή στον τόπο μας
Υπήρξε μια εποχή που το σφύριγμα του τρένου αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής στην Πολύδροσο, την παλιά Σουβάλα, και στην ευρύτερη περιοχή του Παρνασσού. Μια εποχή που ο σιδηρόδρομος δεν ήταν απλώς ένα μέσο μεταφοράς, αλλά ένας σημαντικός σύνδεσμος των κατοίκων με τις πόλεις, το εμπόριο, την εργασία και τον υπόλοιπο κόσμο.
Σήμερα, με τη διέλευση των επιβατικών αμαξοστοιχιών από την περιοχή μας να έχει καταργηθεί, οι εικόνες του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού της Λιλαίας αποκτούν ιδιαίτερη ιστορική και συναισθηματική αξία. Θυμίζουν μια διαφορετική εποχή, τότε που οι αποβάθρες γέμιζαν από ταξιδιώτες, οι αποσκευές περίμεναν δίπλα στις γραμμές και η άφιξη ενός τρένου αποτελούσε καθημερινό γεγονός.
Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον δημοσίευμα της παλιάς εφημερίδας «Ο Ρουμελιώτης», τον Φεβρουάριο του 1929, μας μεταφέρει σχεδόν εκατό χρόνια πίσω και αποκαλύπτει πόσο σημαντικός ήταν ο σιδηρόδρομος για την τοπική κοινωνία.
Το δημοσίευμα, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Ο Θεός γνωρίζει! – Σιδηροδρομική στάσις χωρίς τηλέφωνον!», αναφέρεται σε επίσημο αίτημα της τότε Κοινότητας Πολυδρόσου προς το Υπουργείο Συγκοινωνίας, με το οποίο ζητούσε την εγκατάσταση τηλεφώνου στη σιδηροδρομική στάση Λιλαίας.
Επτά κοινότητες εξυπηρετούνταν από τη στάση Λιλαίας
Σύμφωνα με το ιστορικό δημοσίευμα, η σιδηροδρομική στάση Λιλαίας, που αναφέρεται και ως στάση της πρώην Σουβάλας, εξυπηρετούσε επτά κοινότητες της περιοχής.
Μάλιστα, όπως υποστήριζε τότε η Κοινότητα Πολυδρόσου, η επιβατική και εμπορευματική κίνηση ήταν τόσο σημαντική, ώστε η στάση θα έπρεπε να είχε ήδη αναβαθμιστεί σε κανονικό σιδηροδρομικό σταθμό.
Τα έσοδα από τα εισιτήρια και τη μεταφορά εμπορευμάτων, σύμφωνα με την επιστολή, ήταν πολύ μεγαλύτερα από τα αναμενόμενα, γεγονός που αποδείκνυε τη σημασία της σιδηροδρομικής σύνδεσης για την οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου.
Κι όμως, παρά την κίνηση αυτή, η στάση λειτουργούσε επί 25 περίπου χρόνια χωρίς τηλέφωνο!
Η έλλειψη επικοινωνίας δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα στους επιβάτες, οι οποίοι δεν μπορούσαν να ενημερωθούν για την άφιξη ή την καθυστέρηση των αμαξοστοιχιών.
Η απάντηση του υπαλλήλου, όταν τον ρωτούσαν πότε θα φτάσει το τρένο, ήταν χαρακτηριστική:
«Ο Θεός γνωρίζει!»
Μια φράση που αποτύπωνε με τον πιο παραστατικό τρόπο την ταλαιπωρία των κατοίκων και τις δυσκολίες των μετακινήσεων εκείνης της εποχής.
Το ιστορικό αίτημα της Κοινότητας Πολυδρόσου
Το δημοσίευμα της εφημερίδας «Ο Ρουμελιώτης», τον Φεβρουάριο του 1929, ανέφερε χαρακτηριστικά:
«ΠΟΛΥΔΡΟΣΟΣ ΠΑΡΝΑΣΣΙΔΟΣ (Του ανταποκριτού μας)
Η εξής δικαιοτάτη αίτησις υπεβλήθη υπό της Κοινότητός μας προς το Υπουργείον της Συγκοινωνίας, ην παρακαλούμεν να δημοσιεύση και να ενισχύση ο αγαπητός "Ρουμελιώτης", με την ελπίδα όπως ο κ. Χρηστομάνος την λάβη γοργώς υπ' όψιν.
Κύριε Υπουργέ,
Έχομεν την τιμήν να φέρωμεν εις γνώσιν υμών ότι η Σιδηροδρομική Στάσις Λιλαίας (πρώην Σουβάλας) του Λαρισσαϊκού, η οποία έχει κίνησιν Σταθμού, συγκεντρώνουσα 7 Κοινότητας, που πολύ δικαίως έπρεπε να έχη και προαχθή, εισπράττουσα δε εξ εισιτηρίων και κομίστρων εμπορευμάτων ποσά ανώτερα κατά πολύ των υπολογισθέντων, ως τούτο αποδεικνύεται και εκ των βιβλίων της, η Στάσις αύτη, λέγομεν, από της συστάσεώς της, ήτοι προ 25ετίας, στερείται ενός τηλεφώνου.
Ο δε υπάλληλος, από τον οποίον ζητούν πληροφορίας οι επιβάται περί αφίξεως της αμαξοστοιχίας, σηκώνει τα μάτια προς τα άνω και λέγει "Ο Θεός γνωρίζει", ενώ διά της τοποθετήσεως ενός τηλεφώνου αξίας γλισχροτάτης, θα ήξευρε και ο υπάλληλος τι να απαντήση και ο κοσμάκης να μη ταλαιπωρείται.
Όταν δε πρόκειται περί μεγάλης καθυστερήσεως, δύναται να επιστρέφη ενωρίς εις το σπίτι του, πάντοτε μεν, πολύ περισσότερον όμως εν καιρώ χειμώνος, αναγκαζόμενος τότε να βαδίζη νύκτα, διατρέχων βεβαίως τότε πλείστους όσους κινδύνους.
Παρακαλούμεν όθεν υμάς, Εξοχώτατε Κύριε Υπουργέ, όπως εν τη πατρική υμών μερίμνη διατάξητε την τοποθέτησιν ενός τηλεφώνου εις την εν λόγω Σιδηροδρομικήν Στάσιν Λιλαίας και την σύνδεσιν μετά της κωμοπόλεώς μας, απεχούσης αυτής 3 χιλιόμετρα.
Ευπειθέστατος ο Πρόεδρος της Κοινότητος
Ο κ. Αντιπρόεδρος
Γ. Τσαρμακλής»
Από την ανάγκη για ένα τηλέφωνο στην απουσία του τρένου
Διαβάζοντας σήμερα το συγκεκριμένο δημοσίευμα, δεν μπορεί κανείς να μη σταθεί σε μια ιστορική αντίθεση.
Το 1929, οι κάτοικοι της Πολυδρόσου διεκδικούσαν ένα τηλέφωνο στον σιδηροδρομικό σταθμό, ώστε να γνωρίζουν πότε θα φτάσει το τρένο.
Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, σε μια εποχή σύγχρονων τηλεπικοινωνιών, ηλεκτρονικών συστημάτων και τεχνολογικής προόδου, το πρόβλημα είναι πολύ διαφορετικό: το τρένο δεν περνά πλέον από την περιοχή μας.
Τότε, η τοπική κοινωνία ζητούσε καλύτερη εξυπηρέτηση και αναβάθμιση των σιδηροδρομικών υποδομών. Σήμερα, το ζητούμενο είναι η ίδια η επαναφορά της σιδηροδρομικής εξυπηρέτησης.
Η σύγκριση προκαλεί προβληματισμό, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε ότι ο σιδηρόδρομος αποτέλεσε για δεκαετίες έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες ανάπτυξης της ελληνικής περιφέρειας.
Για την Πολύδροσο, τη Λιλαία και τα υπόλοιπα χωριά της περιοχής, ο σταθμός δεν ήταν απλώς ένα κτίριο δίπλα στις γραμμές. Ήταν σημείο συνάντησης, αναχώρησης και επιστροφής. Ήταν η σύνδεση με τη Λαμία, την Αθήνα και άλλους προορισμούς, αλλά και ένας τρόπος μεταφοράς προϊόντων και εμπορευμάτων.
Από εκεί πέρασαν γενιές κατοίκων. Άνθρωποι που ταξίδευαν για δουλειές, για σπουδές, για οικογενειακές υποχρεώσεις ή για να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή.
Ο σταθμός της Λιλαίας, ένα κομμάτι της τοπικής ιστορίας
Η παλιά φωτογραφία του σιδηροδρομικού σταθμού Λιλαίας, με το χαρακτηριστικό πέτρινο κτίριο, την πινακίδα με την ονομασία του σταθμού και τις γραμμές μπροστά του, αποτελεί μια ζωντανή μαρτυρία της σιδηροδρομικής ιστορίας της περιοχής.
Ένα κτίριο που συνδέθηκε με τις μετακινήσεις και τις αναμνήσεις πολλών γενεών.
Οι εικόνες αυτές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία σήμερα, καθώς υπενθυμίζουν ότι η σιδηροδρομική σύνδεση δεν ήταν κάποτε μια μακρινή επιδίωξη, αλλά μια πραγματικότητα που αποτελούσε μέρος της καθημερινής ζωής.
Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης είναι σημαντική, όμως εξίσου σημαντικός είναι και ο προβληματισμός για το μέλλον.
Σε μια εποχή που η βιώσιμη κινητικότητα, η μείωση του κόστους μετακινήσεων και η ενίσχυση των περιφερειακών περιοχών βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, η απουσία του σιδηροδρόμου από την περιοχή μας δημιουργεί εύλογα ερωτήματα.
Θα μπορέσουν άραγε η Πολύδροσος, η Λιλαία και τα γύρω χωριά να αποκτήσουν ξανά τη σιδηροδρομική σύνδεση που διέθεταν επί τόσες δεκαετίες;
Θα υπάρξει σχεδιασμός που θα αξιοποιήσει την υφιστάμενη σιδηροδρομική υποδομή προς όφελος των κατοίκων και της τοπικής ανάπτυξης;
Μια ιστορία που παραμένει επίκαιρη
Το δημοσίευμα του Φεβρουαρίου του 1929 δεν αποτελεί μόνο ένα ενδιαφέρον ιστορικό ντοκουμέντο. Είναι και μια υπενθύμιση ότι οι τοπικές κοινωνίες πάντοτε αγωνίζονταν για καλύτερες συγκοινωνίες και για να μη μένουν αποκομμένες από τον υπόλοιπο κόσμο.
Τότε, η Κοινότητα Πολυδρόσου απευθυνόταν στο Υπουργείο Συγκοινωνίας ζητώντας την εγκατάσταση ενός τηλεφώνου, ώστε να περιοριστεί η ταλαιπωρία των επιβατών.
Σήμερα, το αίτημα θα μπορούσε να είναι πολύ πιο ουσιαστικό: να ξανακούσουμε το σφύριγμα του τρένου, να δούμε ξανά επιβάτες στις αποβάθρες και να αποκτήσει η περιοχή μας μια συγκοινωνιακή δυνατότητα που για πολλά χρόνια θεωρούνταν αυτονόητη.
Το 1929, ο υπάλληλος της στάσης Λιλαίας απαντούσε «Ο Θεός γνωρίζει» όταν τον ρωτούσαν πότε θα έρθει το τρένο.
Σήμερα, σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, το ερώτημα είναι διαφορετικό, αλλά η απάντηση μοιάζει να παραμένει η ίδια:
Πότε θα ξαναπεράσει το τρένο από τον τόπο μας;
XM
Πηγή ιστορικού δημοσιεύματος: Εφημερίδα «Ο Ρουμελιώτης», Φεβρουάριος 1929, φύλλο 179.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων του Πολύδροσος Παρνασσού.
Το περιεχόμενο (κείμενο & φωτογραφίες) προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα. Κάθε αναδημοσίευση ή χρήση χωρίς άδεια απαγορεύεται. ΠΟΛΥΔΡΟΣΟΣ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ
Διατηρήστε τα σχόλιά σας ευγενικά, πολιτισμένα και ουσιώδη. Σχόλια με υβριστικό περιεχόμενο ή προσβολές θα διαγράφονται.
Παρακαλούμε, διαβάστε την Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων πριν σχολιάσετε. Να αποφεύγετε να γράφετε ανώνυμα. Όλα τα σχόλια πρέπει να εγκριθούν πριν δημοσιευθούν.